Nowe, surowsze przepisy dla piratów drogowych
29 stycznia 2026 r. weszła w życie ustawa z 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Nowelizacja wprowadza istotne zmiany między innymi w Kodeksie karnym. Jej głównym celem jest zdecydowane przeciwdziałanie najbardziej niebezpiecznym zachowaniom na drogach, w szczególności nielegalnym wyścigom, skrajnie brawurowej jeździe oraz prowadzeniu pojazdów pod wpływem alkoholu.
Poniżej przedstawiamy najważniejsze zmiany w przepisach.
Nielegalne wyścigi wprost zdefiniowane w Kodeksie karnym
Do Kodeksu karnego wprowadzono definicję „nielegalnego wyścigu pojazdów mechanicznych”. Obejmuje ona:
- rywalizację co najmniej dwóch kierujących, którzy chcą pokonać odcinek drogi w jak najkrótszym czasie, z naruszeniem zasad bezpieczeństwa,
- celowe wprowadzanie pojazdu w poślizg lub doprowadzanie do utraty przyczepności kół podczas zorganizowanych zgromadzeń, działania odbywające się bez wymaganego zezwolenia.
Oznacza to, że dotychczas trudne do jednoznacznej kwalifikacji prawnej zachowania, teraz są jasno opisane w ustawie.
Nowe przestępstwo: organizowanie i udział w nielegalnym wyścigu
Wprowadzono nowy przepis (art. 178c k.k.), który mówi o:
- organizowaniu nielegalnych wyścigów,
- udziale w takim wyścigu jako kierujący pojazdem.
Za takie przestępstwo grozi kara od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.
Rażące przekroczenie prędkości i zasad bezpieczeństwa jako przestępstwo
Nowy art. 178d k.k. wprowadza odpowiedzialność karną za rażące naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w tym rażące przekroczenie prędkości, jeśli zachowanie to naraża innych na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia.
Czyn ten zagrożony jest karą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.
Surowsze kary za wypadki podczas nielegalnych wyścigów
Jeżeli sprawca wypadku ze skutkiem śmiertelnym lub ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu:
- uczestniczył w nielegalnym wyścigu,
- rażąco naruszył zasady bezpieczeństwa,
- złamał sądowy zakaz prowadzenia pojazdów,
grozi mu kara od 1 roku do 10 lat pozbawienia wolności.
Obowiązkowe, dożywotnie zakazy prowadzenia pojazdów
Nowelizacja rozszerza katalog przestępstw, przy których sąd obligatoryjnie orzeka dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Dotyczy to m.in.:
- sprawców wypadków podczas nielegalnych wyścigów,
- uczestniczących w nielegalnym wyścigu jako prowadzący pojazd
- rażąco przekraczających prędkość i zasady bezpieczeństwa
- osób łamiących sądowy zakaz prowadzenia pojazdów,
- kierujących pod wpływem alkoholu, którzy zbiegli z miejsca zdarzenia lub spożywali alkohol po zdarzeniu przed badaniem.
Przepadek pojazdu – kiedy jest obowiązkowy
Szczególnie istotną zmianą są nowe zasady dotyczące przepadku pojazdu mechanicznego (art. 44b k.k.).
Sąd będzie zobowiązany do orzeczenia przepadku pojazdu, gdy sprawca prowadził pojazd mając:
- co najmniej 1,5 promila alkoholu we krwi lub
- 0,75 mg/dm³ alkoholu w wydychanym powietrzu.
Wyjątek będzie możliwy jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
Policja będzie mogła tymczasowo zająć pojazd
Zmiana w Kodeksie postępowania karnego daje Policji uprawnienie do tymczasowego zajęcia pojazdu już na etapie postępowania, jeśli zachodzi podstawa do orzeczenia jego przepadku.
Wyższe świadczenia pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym
Sprawcy najpoważniejszych przestępstw drogowych będą zobowiązani do zapłaty świadczeń:
- co najmniej 5 000 zł, a w niektórych przypadkach określonych w art. 43a § 2 k.k.
- co najmniej 10 000 zł m. in. w przypadku niestosowania się do sądowego zakazu prowadzenia pojazdów
na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Cel zmian: eliminacja skrajnie niebezpiecznych zachowań z dróg
Nowe przepisy mają jednoznacznie pokazać, że nie ma przyzwolenia na:
- nielegalne wyścigi,
- brawurową jazdę,
- skrajne przekraczanie prędkości,
- prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu.
Ustawodawca wyposażył sądy i Policję w narzędzia, które pozwalają skuteczniej reagować na najbardziej nieodpowiedzialne zachowania kierowców, realnie zagrażające życiu i zdrowiu innych uczestników ruchu drogowego.
podkomisarz Anna Chuszcza
